
Για πολλά χρόνια ο Σαρωνικός δεν ήταν απλώς μια θαλάσσια περιοχή, αλλά ένα ζωντανό πέρασμα ανθρώπων και ιστοριών. Βασικό του μέσο υπήρξαν τα φέριμποτ ανοιχτού τύπου, οι γνωστές σε όλους «παντόφλες». Πλοία λιτά, σχεδόν αυστηρά στην όψη, που δεν υπόσχονταν πολυτέλεια αλλά αξιοπιστία. Αν και διέθεταν ένα κλειστό σαλόνι, η πραγματική τους ταυτότητα βρισκόταν στο ανοιχτό κατάστρωμα, εκεί όπου ο επιβάτης είχε άμεση επαφή με τη θάλασσα. Χειμώνα και καλοκαίρι εκτελούσαν τα ίδια δρομολόγια, εξυπηρετώντας τον Σαρωνικό και τα νησιά του με συνέπεια, αντοχή και καθημερινή παρουσία.
Η σημασία τους φάνηκε κυρίως στην πράξη. Εργαζόμενοι, μαθητές, επαγγελματίες, στρατευμένοι, οικογένειες και εκδρομείς στηρίζονταν σε αυτά για να παραμείνει ζωντανή η σύνδεση με τον Πειραιά. Τα φέριμποτ αυτά δεν σχεδιάστηκαν για εντυπωσιασμό, αλλά για να αντέχουν στον χρόνο και στη συνεχή χρήση: απλή λειτουργία, γρήγορη επιβίβαση και αποβίβαση, πρακτικότητα και αίσθηση άμεσης διαδρομής. Ο Σαρωνικός ταίριαζε στον χαρακτήρα τους και εκείνα, με τη σειρά τους, στήριξαν για δεκαετίες την κοινωνική και οικονομική ζωή των νησιών του.
Πέρα όμως από τη χρηστική τους αξία, τα φέριμποτ αυτά απέκτησαν και ψυχή. Ποιος δεν έχει ταξιδέψει έστω μία φορά με το Αφαία, τον Σαρωνικό ή τον Αία; Ονόματα που δεν χρειάζονται επεξήγηση. Το ταξίδι δεν ήταν απλώς μετακίνηση: ο αέρας στο πρόσωπο, ο χαρακτηριστικός ήχος της μηχανής, ο κόσμος συγκεντρωμένος στο κατάστρωμα, η στεριά να απομακρύνεται αργά. Δεν υπήρχε απόσταση ανάμεσα στον επιβάτη και τη θάλασσα· ήσουν μέρος της διαδρομής.
Με τον χρόνο, η εποχή άλλαξε. Νέες απαιτήσεις, κανονισμοί και διαφορετικές προσδοκίες από το ταξίδι οδήγησαν στο να μειωθεί σταδιακά η παρουσία αυτών των φέριμποτ στη γραμμή. Όμως δεν εξαφανίστηκαν ούτε ξεχάστηκαν. Παρέμειναν – έστω και λιγότερα – στη μνήμη και στην καθημερινότητα όσων τα έζησαν, όχι απλώς ως παλιά πλοία, αλλά ως σύμβολα μιας ακτοπλοΐας πιο άμεσης, πιο ανθρώπινης. Γιατί στον Σαρωνικό, τα φέριμποτ ανοιχτού τύπου δεν μετέφεραν μόνο επιβάτες· μετέφεραν μια ολόκληρη εποχή
